पृथ्वीवर कोरोनानंतर अंतराळात कचरा! चीनचं नवं पाप, आता चंद्राला ताप!

मुक्तपीठ टीम

स्फोट झालेल्या रॉकेटचे अवशेष ताशी ९,३०० किलोमीटर वेगाने चंद्रावर आदळणार आहेत. तीन टन वजनाच्या या कचऱ्यामुळे चंद्रावर १० ते २० मीटर खोल खड्डा तयार होऊ शकतो आणि आणि चंद्राची धूळ उडून शेकडो किलोमीटरपर्यंत पसरेल. सॅटेलाइट इमेजच्या मदतीने टक्कर झाल्याची पुष्टी करण्यासाठी काही आठवडे किंवा काही महिने लागू शकतात. हे रॉकेट चीनचे आहे, काही दशकभरापूर्वी अंतराळात सोडले होते, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. तेव्हापासून तो अवकाशात भटकत आहे. मात्र हे रॉकेट चिनी असल्याचा संशय चिनी अधिकाऱ्यांनी व्यक्त केला आहे.

पृथ्वीजवळील अवकाशात तरंगणाऱ्या कचऱ्यावर लक्ष ठेवणे तुलनेने सोपे आहे. खोल अंतराळात पाठवलेल्या वस्तूंना इतर वस्तूंशी टक्कर होण्याची शक्यता कमी असते आणि अनेकदा ते लवकर विसरले जातात. हौस म्हणून अंतरिक्ष करणारे जगभरातील काहीजण त्यावर लक्ष ठेवतात. अशाच एका निरीक्षकाने, बिल ग्रे यांनी जानेवारीत या रॉकेटचा चंद्राकडे जाण्याचा मार्ग शोधून काढला. ग्रे हे गणितज्ञ आणि भौतिकशास्त्रज्ञ आहेत.

चंद्रावर धडकणारा कचरा चीनचा?

• सुरुवातीला ग्रेने यासाठी स्पेसएक्सला दोष दिला, त्यानंतर कंपनीवर टीकाही झाली.
• परंतु ग्रेने एका महिन्यानंतर उघड केले की तो सुरुवातीला चुकीचा होता आणि आता त्याला समजले आहे की “गूढ” गोष्ट स्पेसएक्सचे रॉकेट नाही.
• त्यांनी सांगितले की हे शक्य आहे की चीनी रॉकेटचा हा तिसरा टप्पा आहे ज्याने २०१४ मध्ये चंद्रावर चाचणी नमुना कॅप्सूल पाठवला होता.
• कॅप्सूल पुन्हा परत आली पण त्यानंतर रॉकेट भटकत राहिले.
• पृथ्वीच्या वातावरणात परतल्यानंतर रॉकेट जळून खाक झाल्याचे चीनच्या सरकारी अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे.
• पण समान नावांची दोन चिनी मिशनमे होते, एक ही चाचणी उड्डाण होती आणि दुसरी चंद्रावरील दगडांचे नमुने घेऊन परत येण्याची २०२० मोहीम होती.
• दोन्ही मिशनमधील माहिती मिळवली जात असल्याचे अमेरिकन निरीक्षकांचे मत आहे.
• अमेरिका स्पेस कमांड, जे पृथ्वीच्या जवळच्या अंतराळ कचऱ्यावर लक्ष ठेवते, मंगळवारी सांगितले की २०१४ च्या मिशनचे चीनी रॉकेट पृथ्वीच्या वातावरणात परत आले नाही. पण आत्ताच चंद्रावर आदळणारी गोष्ट कोणत्या देशातून आली हे आदेश निश्चित करू शकले नाहीत.

हे चीनचे रॉकेट असल्याचा दावा ग्रे यांनी केला आहे.

चंद्रावर आधीच अनेक खडे आहेत. चंद्राचे वातावरण जवळजवळ अस्तित्त्वात नाही, ज्यामुळे तो सतत पडणाऱ्या उल्का आणि लघुग्रहांपासून स्वतःचे संरक्षण करू शकत नाही. मधेच स्पेसशिपही त्याच्याशी टक्कर देत राहतात. अशी वाहने देखील आहेत जी वैज्ञानिक चाचण्यांसाठी मुद्दाम आदळली जातात. चंद्रावर कोणतेही हवामान नसल्यामुळे त्याच्या पृष्ठभागाची झीज होत नाही आणि हे खड्डे कायम राहतात.