लालबहादूर शास्त्रींचे देशाला नवी दिशा देणारे विचार...नक्की वाचा!

मुक्तपीठ टीम

साधा-सुधा माणूस. कल्पनाही केली नसेल कुणी की ते भारतासारख्या जगातील सर्वात मोठ्या लोकशाहीचे पंतप्रधान होतील. पण पहिले पंतप्रधान पंडित नेहरूंच्या मृत्यूनंतरच्या नैराश्यमय परिस्थितीत त्यांच्याकडे देशाची सुत्रं आली. या साध्या माणसाच्या उच्च विचारांमुळे नेतृत्व झळाळून उठलं. त्यांची जय जवान जय किसान ही २६ जानेवारी १९६५ रोजीच्या प्रजासत्ताकदिनी दिलेली घोषणा प्रत्येकाची आपली घोषणा झाली.

केवळ तेवढ्यापुरती नाही तर आजपर्यंत आणि कायमच असेल. उंचीनं लहान असले तरी शास्त्रीजींची बहादुरीची उंची वेगळीच. देशाला १९६२च्या चीन पराभवाच्या नैराश्यातून नव्या दमानं बाहेर काढणारा १९६५च्या युद्धातील पाकिस्तानवरील दणदणीत विजय त्यांच्या नेतृत्वाखालीच मिळवला गेला. अशा या महान नेत्याचे आजवर मनावर कोरले गेलेले निवडक विचार:

विचार असे की जे झाले जीवनधर्म!

जय जवान जय किसान
आपण युद्धात जितके धैर्याने लढतो तितकेच शांतीसाठी लढले पाहिजे.
देशाप्रती निष्ठा सर्व निष्ठांच्या आधी येते आणि ती पूर्ण निष्ठा आहे, कारण त्या बदल्यात काय मिळेल याची कोणीही वाट पाहत नाही.
जेव्हा देशाचे स्वातंत्र्य आणि अखंडता धोक्यात येते, तेव्हा त्या आव्हानाला पूर्ण शक्तीने सामोरे जाणे हे सर्वांचे एकमेव कर्तव्य आहे आणि यासाठी आपण कोणत्याही प्रकारच्या त्यागासाठी एकत्र तयार असले पाहिजे.

प्रत्येकच असावा योद्धा…

आपण सर्वांनी आपल्या क्षेत्रात त्याच समर्पणाने आणि उत्साहाने कार्य केले पाहिजे जे योद्ध्याला युद्धभूमीवर त्याच्या कर्तव्याच्या दिशेने प्रेरित करते आणि ते फक्त बोलत नाही तर करत असतात.
असत्य आणि हिंसेच्या सामर्थ्याने खरे स्वराज्य किंवा लोकशाही कधीच मिळू शकत नाही.
स्वातंत्र्याचे संरक्षण हे केवळ आपल्या देशाच्या सैनिकांचे काम नाही, त्याचे संरक्षण करण्यासाठी संपूर्ण देशाला सशक्त व्हावे लागेल.
देशाच्या सामर्थ्यासाठी आणि सामर्थ्यासाठी, लोकांमध्ये एकता प्रस्थापित करणे हे सर्वात महत्वाचे कार्य आहे.
आमचा स्वतःसाठीच नव्हे तर संपूर्ण जगासाठी शांती, विकास आणि कल्याण यावर विश्वास आहे.

जशी उक्ती तशीच कृती!

जर मी दुसऱ्या कोणाला सल्ला दिला आणि मी स्वतः तो पाळला नाही तर मला अस्वस्थ वाटते.
कायद्याचा आदर केला पाहिजे, जेणेकरून आपल्या लोकशाहीची मूलभूत रचना अबाधित राहील आणि आपली लोकशाही मजबूत राहील.
शासन करणाऱ्यांनी लोकांची प्रतिक्रिया कशी ते पाहायलाच पाहिजे, कारण लोकशाहीत लोक हे प्रमुख असतात.
मला वाटते की प्रशासनाची मूलभूत कल्पना समाज एकसंध ठेवणे असावी जेणेकरून समाज विकसित होऊ शकेल आणि त्याचे ध्येय पूर्ण करू शकेल.
जर आपण सतत परस्परांशी लढत राहिलो तर आपल्याच लोकांना मोठ्या समस्यांना सामोरे जावे लागेल, लढण्याऐवजी आपण गरिबी, रोग आणि निरक्षरतेशी लढले पाहिजे.