मराठवाड्यात पाऊस पावला, ऊस वाढला, अतिरिक्त ऊसाचा नवा प्रश्न उद्भवला!

मुक्तपीठ टीम

मराठवाड्यात चांगला पाऊस पडल्याने जायकवाडी धरणात मुबलक पाणी साठा झाला. याचा फायदा पिण्याच्या पाण्याचा जराही तुटवडा नसण्याबरोबरच शेतकऱ्यांनाही झाला आहे. मात्र, पाण्याच्या उपलब्धतेमुळे शेतकऱ्यांनी मोठ्या प्रमाणावर ऊसाची लागवड केली. त्याचे साइड इफेक्ट आता दिसत आहेत. जालन्याच्या घनसावंगी आणि अंबड या दोन तालुक्यांत अतिरिक्त उसाचा प्रश्न निर्माण झाला आहे.

चांगला पाऊस, अतिरिक्त ऊस!

पाण्याच्या उपलब्धतेमुळे शेतकऱ्यांचा कल ऊसाकडे
पाण्याच्या चांगल्या उपलब्धतेमुळे घनसावंगी आणि अंबड तालुक्यात ऊसाची मोठ्या प्रमाणावर लागवड झाली. कर्मयोगी अंकुशराव टोपे समर्थ सहकारी कारखाना आणि याच कारखान्याचे क्रमांक दोनचे युनिट असलेल्या सागर सहकारी कारखान्यांच्या कार्यक्षेत्रात अतिरिक्त ऊसाचा प्रश्न निर्माण झाला आहे.
चालू हंगामात जवळपास २६ हजार हेक्टर ऊसाचे पूर्णपणे गाळप करावे लागणार आहे.
त्यामुळे ‘समर्थ’ आणि ‘सागर’ कारखान्याच्या व्यवस्थापनापुढील समस्या वाढल्या आहेत.
या दोन्ही कारखान्यांत दररोज सात-आठ हजार टन ऊस गाळप होत आहे.
१८ एप्रिलपर्यंत ‘समर्थ’ आणि ‘सागर’मध्ये ११ लाख ८४ हजार टन उसाचे गाळप झाले.
गेल्या ऑक्टोबरमध्ये गाळपाची सुरूवात करताना ‘समर्थ’मध्ये आठ लाख टन तर ‘सागर’मध्ये पाच लाख टन ऊस गाळपाचे उद्दिष्ट निश्चित केले गेले.
तरीही जवळपास आठ लाख टन उसाचा प्रश्न आहे.

अतिरिक्त ऊस तसाच राहणार नाही!

आठ लाख टन उसाचा प्रश्नपोटी इतर कारखान्यांत ऊस पाठविण्याचा निर्णय
त्यासाठी जालना जिल्ह्यातील अन्य एक सहकारी आणि दोन खासगी कारखान्यांसह औरंगाबाद, लातूर, जळगाव, बीड, सोलापूर, परभणी या जिल्ह्यांतील कारखान्यांमध्ये अतिरिक्त ऊस पाठविण्याचे ठरवण्यात आले.
त्यासाठी सहकारमंत्री आणि आयुक्तांसोबत कारखाना व्यवस्थापनाने चर्चा केली.
अतिरिक्त ऊस नेण्याचा करार झालेल्यांपैकी काही कारखाने नंतरच्या काळात त्यांच्या कार्यक्षेत्रातील ऊस संपल्याने बंद झाले.
त्यामुळे आणखी काही कारखान्यांत ऊस पाठविण्याचा निर्णय झाला.
सर्वांचा ऊस गाळप व्हावा यासाठी शर्थीचे प्रयत्न
कार्यक्षेत्रातील सर्वांचा ऊस संपल्याशिवाय समर्थ आणि सागर हे दोन्ही कारखाने बंद होणार नाहीत.
सर्वांचा ऊस गाळप व्हावा यासाठी सुरुवातीपासूनच शर्थीचे प्रयत्न करत आहेत, असे पालकमंत्री राजेश टोपे यांनीही सांगितले आहे.
दररोज आठ-दहा हजार टन ऊस बाहेरच्या कारखान्यांना जात आहे.
बाहेरच्या आठ कारखान्यांना समर्थने तोडणी व वाहतूक यंत्रणाही दिली आहे.
सभासदांचा ऊस घेण्यात येत असून बिगर सभासदांनी बाहेरच्या कारखान्यांना ऊस द्यावा.
बिगर सभासदांचा ऊसही शिल्लक राहणार नाही.

शेतकऱ्यांनी नवीन ऊस लावू नये असे आवाहन

पुढील हंगामासाठी समर्थ आणि सागर कारखान्यांची गाळप क्षमता दोन-अडीच हजार टनांनी वाढविण्यात येत आहे.
इथेनॉलचे दोन प्रकल्प उभे राहत आहेत.
सध्याचाच ऊस अधिक असल्याने कार्यक्षेत्रातील शेतकऱ्यांनी नवीन ऊस लावू नये.
पुढील हंगामात बाहेरच्या कारखान्यांकडेही मोठ्या प्रमाणावर ऊस असणार आहे.