मुक्तपीठ टीम
जर एखादे मूल लग्नाशिवाय जन्माला आले असेल आणि कायद्याच्या दृष्टीने ते बेकायदेशीर असेल, तर त्याच्या जैविक वडिलांना त्याला भेटण्याचा अधिकार आहे का? विशेषत: जेव्हा हिंदू विवाह कायदा आईला मुलाचा एकमेव पालक मानतो. कायदा आणि भावना यांचा समतोल साधत सर्वोच्च न्यायालयाने अशाच एका प्रकरणात निर्णय दिला आहे. जैविक वडिलांना आपल्या मुलाला भेटण्याचा अधिकार असल्याचे सर्वोच्च न्यायालयाने सांगितले आहे.
न्यायमूर्ती एम.आर. शाह आणि न्यायमूर्ती अनिरुद्ध बोस यांच्या सुट्टीतील न्यायालयाने निर्णय दिला की, जैविक वडिलांना आपल्या मुलाला भेटण्याचा अधिकार आहे. यादरम्यान, सर्वोच्च न्यायालयाने दिल्ली उच्च न्यायालयाचा आदेश कायम ठेवला आहे, ज्यामध्ये पुरुषाला त्याच्या ३ वर्षांच्या मुलाला भेटण्याची वेळ निश्चित करण्यात आली होती. विशेष म्हणजे, हिंदू अल्पसंख्याक आणि पालकत्व कायद्यानुसार (HMGA) ‘बेकायदेशीर’ अल्पवयीन मुलाच्या ताब्याचा संपूर्ण अधिकार आईला आहे.
HMGA च्या कलम ६(ब) नुसार, ‘जर हिंदू अल्पवयीन व्यक्तीला ‘बेकायदेशीर’ मूल असेल, तर त्याचे पालकत्व प्रथम आईला आणि त्यानंतर त्याचे वडीलकडे असते.’ परंतु कलम ६(अ) असे सांगते की जर मूल ‘बेकायदेशीर’ नसेल, तर मुलाचे पालकत्व प्रथम वडिलांकडे आणि नंतर आईचे असते. कलम ६(अ) मध्ये असेही नमूद केले आहे की ५ वर्षापर्यंतच्या मुलाचा ताबा आईकडे आहे.
कलम ६(ब) नुसार मुलाचा ताबा आईकडे असायला हवा होता. याचिकाकर्त्याचे वकील नलिन कोहली यांनी न्यायालयाला सांगितले की, त्यांचा क्लायंट हे मान्य करतो की ते मुलाचे जैविक पिता आहेत आणि त्यामुळे ते मूल “बेकायदेशीर” नाही. दिल्ली उच्च न्यायालयाच्या निर्णयामुळे ते खूश आहे की, त्यांना आठवड्यातून २ तास मुलाला भेटण्याची परवानगी दिली आणि रविवारी ६ तास मुलासोबत राहण्याची परवानगी दिली.
मात्र, कोहलीने सांगितले की, आठवड्याच्या दिवसात त्याचा क्लायंट फक्त दिल्लीतील डिफेन्स कॉलनी येथील फ्लॅटमध्ये मुलाला भेटू शकतो. जिथे आई राहते, त्याच्या वरच्या मजल्यावर ते आपल्या मुलाला भेटतात. तो माणूस पूर्वी त्याच मजल्यावर राहत होता.
Subscribe
