मुलगा सज्ञान झाला तर वडिलांची जबाबदारी संपते का? वाचा न्यायालयाचा महत्वाचा निकाल!

मुक्तपीठ टीम

दिल्ली उच्च न्यायालयाने असे निरीक्षण नोंदवले आहे की वडिल केवळ त्यांच्या मुलाच्या शिक्षणाचा खर्च भागवण्याची जबाबदारीतून मुक्त होऊ शकत नाही कारण त्यांचा मुलगा सज्ञान आहे. न्यायालयाने असे म्हटले आहे की, एखाद्या व्यक्तीने हे सुनिश्चित केले पाहिजे की त्याची मुले समाजात असे स्थान प्राप्त करतील जिथे ते स्वत:चा उदरनिर्वाह करू शकतील. आईवर तिच्या मुलाच्या शिक्षणाच्या संपूर्ण खर्चाचा भार केवळ त्याच्या वयाची १८ वर्षे पूर्ण झाल्यामुळे टाकू शकत नाही.

न्यायमूर्ती सुब्रमण्यम प्रसाद म्हणाले, “एका वडिलाला केवळ त्याच्या मुलाच्या शिक्षणाचा खर्च भागवण्यासाठी सर्व जबाबदारीतून मुक्त केले जाऊ शकत नाही कारण त्यांच्या मुलगा सज्ञान आहे.” तो कदाचित आर्थिकदृष्ट्या सक्षम नसेल आणि स्वतःचा उदरनिर्वाह करण्यास असमर्थ असेल. वडिल आपल्या पत्नीला नुकसानभरपाई देण्यास बांधील आहे, कारण मुलांवर खर्च केल्यानंतर तिच्याकडे स्वतःसाठी काहीच शिल्लक नाही.

उच्च न्यायालयाच्या आदेशाची पुनर्विचार करण्याची मागणी करणाऱ्या एका व्यक्तीची याचिका फेटाळून लावताना न्यायालयाने हा आदेश मंजूर केला, ज्यात त्याला आपल्यापासून वेगळी राहत असलेल्या पत्नीला मासिक अंतरिम देखभाल १५,००० रुपये देण्याचे निर्देश देण्यात आले होते, जोपर्यंत त्याच्या मुलाचे शिक्षण पूर्ण होत नाही किंवा तो कमवायला सुरुवात करत नाही.

यापूर्वी कौटुंबिक न्यायालयाने आदेश दिला होता की मुलगा सज्ञान होईपर्यंत देखभालीचा हक्कदार आहे आणि मुलगी नोकरी किंवा लग्न होईपर्यंत. उच्च न्यायालयाने असे निरीक्षण केले की हे खरे आहे की बहुतेक घरातील स्त्रिया सामाजिक-सांस्कृतिक आणि संरचनात्मक अडचणींमुळे काम करू शकत नाहीत आणि त्यामुळे ते आर्थिकदृष्ट्या सक्षम नाहीत.

मात्र, ज्या घरांमध्ये स्त्रिया काम करत आहेत आणि स्वतःचा उदरनिर्वाह करण्यासाठी पुरेशी कमाई करत आहेत, याचा अर्थ असा नाही की पती आपल्या मुलांना सांभाळण्याच्या जबाबदारीतून मुक्त होऊ शकतो,” असे न्यायालयाने म्हटले आहे. त्याच्या मुलांसाठी काही कर्तव्य आहेत. अशी परिस्थिती असू शकत नाही की मुलांचे संगोपन आणि शिक्षणाचा खर्च फक्त आईलाच सहन करावा लागतो.