मुंबई फास्ट! ८५ दिवसांमध्ये १ किमी बोगदा खोदला! १५ किमीचे २ बोगदे सोडवणार पाणी समस्या!

मुक्तपीठ टीम

किनारी रस्ता प्रकल्पाने भूमिगत बोगदा खणन करण्याची विक्रमी कामगिरी करणाऱ्या मुंबई मनपाच्या पाणीपुरवठा प्रकल्प खात्याने जल बोगद्यांच्या खणन कामातही नवी कामगिरी केली आहे. अमरमहाल ते परळ जलबोगदा कामात एका महिन्यात ५२६ मीटर खणन केले असून तर एकाच दिवसात ४० मीटरपेक्षा अधिक खणन करण्याची कामगिरी एकाच आठवड्यात दोन वेळा मनपाने केले आहे. या दोन्ही बोगद्यांचे काम पूर्ण झाल्यानंतर,१०० किलोमीटरपेक्षा अधिक अंतराचे भूमिगत पाणीपुरवठा बोगदे असणारे मुंबई हे जगातले दुसरे शहर असणार आहे. मुंबईच्या उत्तरेकडून दक्षिणेकडे जाणाऱ्या या जल बोगद्यांमुळे पाणी पुरवठा वाढून काही विभागातील पाणी टंचाई दूर होण्यास मदत होईल.

असे असणार भूमिगत जलबोगदे

• मुंबई मनपाच्या पाणीपुरवठा प्रकल्प खात्याच्या वतीने पूर्व उपनगरांमध्ये पाणीपुरवठ्यात सुधारणा करण्यासाठी दोन भूमिगत जलबोगदे बांधण्यात येत आहेत.
• अमरमहाल ते परळ हा सुमारे ९.६८ किलोमीटर लांबीचा भूमिगत जलबोगदा एफ/उत्तर आणि एफ/दक्षिण विभागांमध्ये तसेच ई आणि एल विभागातील काही परिसरात पाणीपुरवठा सुधारण्यास मदत करणार आहे.
• तर अमरमहाल ते ट्रॉम्बे उच्च पातळी जलाशयापर्यंत जाणारा दुसरा बोगदा हा सुमारे ५.५२ किलोमीटर लांबीचा असून त्याद्वारे एम/पूर्व आणि एम/पश्चिम विभागातील पाणीपुरवठा सुधारण्यास मदत होणार आहे.
• हे दोन्ही बोगदे जमिनीखाली सुमारे १०० ते ११० मीटर खोलीवर बांधण्यात येत असून त्यांचा व्यास ३.२ मीटर इतका आहे.
• या दोन्ही बोगद्यांमधून येणाऱ्या भूमिगत जलवाहिन्या ह्या भूपृष्ठावरील मुख्य जलवाहिनी आणि सेवा जलाशय यांना जोडल्या जाणार आहेत.
• पूर्व द्रुतगती मार्गावर स्थित दोन मुख्य जलवाहिन्यांमधून येणारे पाणी या बोगद्यांद्वारे पुढे जाणार आहे.

एकाच महिन्यात तब्बल ५२६ मीटर खणन

• या भूमिगत जलबोगद्यांसाठी ‘टेराटेक’ कंपनीचे बोगदा खणन संयंत्र कार्यान्वित आहे.
• या संयंत्राने नुकतीच विक्रमी कामगिरी साध्य केली आहे.
• अमरमहाल ते परळ या पहिल्या भूमिगत जलद बोगद्याच्या कामामध्ये डिसेंबर २०२१ या एकाच महिन्यात तब्बल ५२६ मीटर खणन पूर्ण करण्यात आले आहे.
• बोगद्याच्या कामाला सुरुवात केल्यानंतर अवघ्या ८५ दिवसांच्या कालावधीत सुमारे एक किलोमीटरचे खणन पूर्ण करण्याची कामगिरी यामुळे साध्य झाली आहे.
• ही कामगिरी अपूर्व स्वरूपाची मानली जात असून त्यामुळे अभियांत्रिकी क्षेत्रातील तज्ञांकडून मनपाचे कौतुक केले जात आहे.
• एवढेच नव्हे तर अमरमहाल ते ट्रॉम्बे या दुसऱ्या बोगद्याच्या खणन कामामध्ये एकाच दिवशी ४०.३ मीटर खणन करण्याची कामगिरी एकाच आठवड्यात दोन वेळा साध्य करण्यात आली आहे.
• ही देखील अपूर्व कामगिरी मानली जात आहे.
• या दुसऱ्या बोगद्याचे एकूण २.७५ किलोमीटरचे काम पूर्ण झाले आहे.
• म्हणजेच त्याचे ५० टक्के काम पूर्ण झाले आहे.