मुक्तपीठ टीम
चीनमधील अत्यंत थंड प्रदेशात आढळणारी मलेरियाविरोधी वनस्पती आर्टिमिसियाची शेती आता भारतातील उष्ण ठिकाणीही केली जात आहे. बनारस हिंदू विद्यापीठच्या वनस्पतीशास्त्र विभागाच्या शास्त्रज्ञांनी टिश्यू कल्चरद्वारे त्याचे स्वरूप बदलले आहे. या वनस्पतीची पानं खूप फायदेशीर आहे आणि त्यात ऍलर्जीविरोधी घटक आढळले आहेत.
उत्तर प्रदेशात मलेरियाविरोधी वनस्पती आर्टिमिसियाची शेती
- उत्तर प्रदेशसह भारतात मलेरियाविरोधी आर्टिमिसियाची शेती सुरू होणार आहे. यासाठी अनेक कंपन्या पुढे आल्या आहेत.
- सीमॅपने सीआयएम-संजीवनी या आर्टिमिसियाच्या नवीन प्रजातीसाठी चेन्नईस्थित कंपनीशी करार केला आहे.
- यामुळे एकीकडे मलेरियाचे औषध बनवण्यासाठी कच्चा माल विदेशातून आयात करावा लागणार नाही, तर दुसरीकडे शेतकऱ्यांनाही फायदा होणार आहे.
- उत्तर प्रदेश सरकारने कंत्राटी शेतीसाठी नवीन धोरणाचा मसुदा तयार करून केंद्र सरकारकडे पाठवला आहे.
आर्टिमिसिया वनस्पतीमध्ये आर्टिमिसिनिन नावाचे घटक असते, ज्यापासून मलेरियाचे औषध तयार केले जाते. आर्टिमिसिनिन मलेरियाला कारणीभूत ठरणाऱ्या प्लाझमोडियम फाल्सीपेरम या जंतूचा नाश करते. ही वनस्पती सामान्यतः चीनमध्ये आढळते. चीनमधून आणून भारतात नवीन प्रजाती तयार केली जात आहे.
सीमॅप शास्त्रज्ञांना आर्टिमिसियाच्या नवीन प्रजाती सीआयएम-संजीवनीमध्ये आर्टिमिसिनिनचे प्रमाण १.२ टक्के अधिक आढळले.
आर्टिमिसिया शेतीविषयी सविस्तर माहिती
- आर्टेमिसियाच्या लागवडीपासून सुमारे चार महिन्यांच्या कालावधीत शेतकऱ्यांना हेक्टरी ६५ हजारांचा फायदा मिळू शकतो.
- यामुळेच भारतीय कंपन्या या प्लांटसोबत कॉन्ट्रॅक्ट फार्मिंग करण्यासाठी पुढे येत आहेत.
- चेन्नईस्थित कंपनी सत्त्व वैद नेचर्स ग्लोबल प्रायव्हेट लिमिटेडने आठवड्यापूर्वी सीमॅपसोबत करार केला आहे. कंपनी आर्टिमिसियाची कंत्राटी शेती करणार आहे. तसेच प्रक्रियेशी संबंधित तंत्रज्ञानाच्या विकासाला हातभार लागेल.
औषधी वनस्पतींच्या कंत्राटी शेतीसाठी धोरण तयार
- राज्यात औषधी वनस्पतींच्या कंत्राटी शेतीसाठी धोरण निश्चित करण्यात येत असल्याची माहिती आयुष मंत्री दयाशंकर मिश्रा दयालू यांनी दिली.
- त्याचा मसुदा तयार करून आयुष मंत्रालयाला पाठवण्यात आला आहे.
- आयुष व्यतिरिक्त कृषी, बाह्य सहाय्य विभागांसह इतर विभागांची टीम तयार करण्यात आली आहे.
Subscribe
