स्वस्तिकावर का आली ऑस्ट्रेलियात बंदी? समजून घ्या हिटलरच्या नाझी प्रतिकाशी असलेलं साम्य आणि फरक…

मुक्तपीठ टीम

हिंदू धर्मात स्वस्तिक चिन्हांचं मोठं महत्व आहे. मात्र ऑस्ट्रेलियातील दोन राज्यांनी या चिन्हावर बंदी घालण्याचा निर्णय घेतलाय. ऑस्ट्रेलिया, साउथ वेल्स आणि व्हिक्टोरिया या दोन राज्यांमध्ये स्वस्तिकवर बंदी घालण्यात आलीय. इथं स्वस्तिक चिन्ह कोणत्याही प्रकारे दाखवणं हा गुन्हा मानला जाणार आहे. ऑस्ट्रेलियाने हा निर्णय अचानक घेतला नसून, त्यावर बंदी घालण्याची तयारी आधीच सुरू केली होती.

दोन राज्यांमध्ये स्वस्तिकावर बंदी!!

• ९ ऑगस्ट रोजी, ऑस्ट्रेलियातील सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेल्या न्यू साउथ वेल्सच्या कनिष्ठ सभागृहात स्वस्तिकवर बंदी घालणारे विधेयक मंजूर करण्यात आले.
• दोन दिवसांनी वरिष्ठ सभागृहानेही हे विधेयक मंजूर केले.
• त्यामुळे या विधेयकाला कायद्याचे स्वरूप आले आहे.
• न्यू साउथ वेल्सचे हे पाऊल नाझी चिन्हाविरुद्धचे मोठे पाऊल म्हणून पाहिले जात आहे.
• यासोबतच ऑस्ट्रेलियातील दोन सर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या राज्यांमध्ये नाझी स्वस्तिकावर बंदी घालण्यात आली आहे.

ऑस्ट्रेलियातील इतर राज्येही अशी बंदी घालणार का?

• व्हिक्टोरिया आणि न्यू साउथ वेल्सनंतर क्वीन्सलँड आणि टास्मानियामध्येही अशीच पावले उचलण्याची चर्चा आहे.
• असे झाल्यास ऑस्ट्रेलियातील आठपैकी चार राज्यांमध्ये नाझी चिन्हांच्या प्रदर्शनावर बंदी घालण्यात येईल.
• ऑस्ट्रेलियाची बहुतांश लोकसंख्या या चार राज्यांमध्ये राहते.

स्वस्तिकावर बंदी घालण्याचे कारण काय?

• न्यू साउथ वेल्समधील ज्यू बोर्ड ऑफ डेप्युटीजचे सीईओ डॅरेन बार्क्स म्हणतात की स्वस्तिक हे नाझींचे प्रतीक आहे.
• यात हिंसा दिसून येते.
• कट्टरपंथी संघटना त्याचा वापर भरतीसाठी करतात.
• ते म्हणाले की, आमच्या राज्यात त्याच्या कामगिरीवर बंदी घालण्याची चर्चा खूप दिवसांपासून सुरू होती.
• आता गुन्हेगारांना योग्य ती शिक्षा मिळेल.

स्वस्तिकचा नाझींशी काय संबंध?

• १९२० मध्ये हिटलरने स्वस्तिक हे जर्मनीचे राष्ट्रीय चिन्ह म्हणून स्वीकारले.
• यासोबतच हिटलरच्या नाझी पक्षाच्या ध्वजातही त्याचा समावेश होता.
• यासाठी नाझी पक्षाच्या लाल ध्वजावर पांढरे वर्तुळ होते.
• या वर्तुळात काळ्या रंगात स्वस्तिक चिन्ह होते.
• हे स्वस्तिक ४५ अंशांवर झुकलेले आहे.
• त्याला Huckenkreuz म्हणतात.
• दुसर्‍या महायुद्धादरम्यान हे प्रतीक सेमिटिझम, वंशवाद, फॅसिझम आणि नरसंहाराशी संबंधित होते.

धार्मिक आणि नाझी स्वस्तिकमध्ये काही फरक आहे का?

• धार्मिकदृष्ट्या वापरलेले स्वस्तिक नाझी स्वस्तिक पेक्षा वेगळे आहे, म्हणजे ‘हकेनक्रेझ’ रचना आणि अर्थ या दोन्ही बाबतीत.
• हिंदूंमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या स्वस्तिकाच्या चार कोपऱ्यांमध्ये चार बिंदू असतात.
• हे चार गुण चार वेदांचे प्रतीक आहेत.
• हिंदू धर्मात ते शुभ आणि प्रगतीचे प्रतीक मानले जाते.
• जैन धर्मात ते सातव्या तीर्थंकराचे प्रतीक मानले जाते.
• बौद्ध धर्म स्वस्तिकला बुद्धाच्या पाऊलखुणा याचे प्रतीक मानतो.
• धार्मिक स्वस्तिकांमध्ये पिवळा आणि लाल रंग वापरला जातो, तर नाझी ध्वजावर पांढर्‍या रंगाच्या गोलाकार पट्ट्यामध्ये काळा स्वस्तिक असतो.
• नाझींनी ते संघर्षाचे प्रतीक म्हणून वापरले.