मुक्तपीठ टीम
स्वातंत्र्य दिवस अवघ्या काही दिवसांवर आहे. यादिवशी भारतीय नागरिक देशाचा तिरंगा घेत रॅली आणि कार्यक्रम काढतात. परंतू दिवस संपला किंवा कार्यक्रम संपला की रस्त्यात कुठेही तिरंगा फेकलेले दिसतात. तिरंगा फाटला किंवा अन्य काही घडले तर त्याची विल्हेवाट लावता येते तशी सरकारी पद्धत आहे. परंतु प्लास्टिकचा तिरंगा कुठेही पडलेला दिसतो, त्याचा अपमान होतो. यामुळे यंदा प्लास्टिकचे झेंडे वापरू नयेत, यासाठी कारवाई करावी असे आदेश केंद्रीय गृहमंत्रालयाने राज्यांना दिले आहेत.
केंद्रीय गृह मंत्रालयाने सर्व राज्य आणि केंद्रशासित प्रदेशांना पाठवलेल्या पत्रात म्हटले आहे की, राष्ट्रध्वज देशातील लोकांच्या आशा आणि आकांक्षांचे प्रतिनिधित्व करतो आणि म्हणून त्याचा पूर्ण आदर केला पाहिजे. आपला राष्ट्रध्वज सर्वांच्या हृदयात स्नेह, सन्मान आणि निष्ठा जागवतो. असे असले तरी, राष्ट्रध्वजाच्या प्रदर्शनाला लागू होणारे कायदे, पद्धती आणि अधिवेशनांबाबत लोकांमध्ये तसेच सरकारच्या संस्था आणि एजन्सींमध्ये जागरुकतेचा स्पष्ट अभाव आहे.
गृह मंत्रालयाने राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांना माहिती दिली की महत्त्वाच्या राष्ट्रीय, सांस्कृतिक आणि क्रीडा कार्यक्रमांच्या प्रसंगी कागदापासून बनवलेल्या राष्ट्रीय तिरंग्याच्या जागी प्लास्टिकपासून बनवलेले राष्ट्रीय ध्वज वापरले जात आहेत. प्लास्टिकचे झेंडे कागदासारखे बायोडिग्रेडेबल नसतात, ते बराच काळ विघटित होत नाहीत.
या निर्देशात म्हटले आहे की, तिरंग्याच्या प्रतिष्ठेनुसार प्लास्टिकपासून बनवलेल्या राष्ट्रीय झेंड्याची योग्य विल्हेवाट लावणे सुनिश्चित करणे ही एक मोठी समस्या आहे. म्हणून तुम्हाला (राज्यांना) विनंती करण्यात आली आहे की महत्त्वाच्या राष्ट्रीय, सांस्कृतिक आणि क्रीडा कार्यक्रमांच्या प्रसंगी ‘भारतीय ध्वज संहिता, २००२’ नुसार फक्त कागदाचे झेंडे वापरा.
कार्यक्रमानंतर, हे देखील सुनिश्चित केले पाहिजे की ध्वज इकडे -तिकडे किंवा जमिनीवर फेकण्या येऊ नयेत. तिरंग्याच्या प्रतिष्ठेनुसार अशा ध्वजांची खासगीपणे विल्हेवाट लावावी असे त्यात नमूद केले आहे. राष्ट्रीय ध्वजाच्या प्रदर्शनाचे नियमन करणारा ‘प्रिव्हेन्शन ऑफ अपमान ते राष्ट्रीय सन्मान कायदा, १९७१’ आणि ‘भारतीय ध्वज संहिता, २००२’ ची प्रत्येकी एक प्रत मंत्रालयाच्या पत्रासह राज्यांनाही पाठवण्यात आली आहे.
Subscribe
