मुक्तपीठ टीम
अब्जावधी ताऱ्यांसह चमकणाऱ्या आकाशगंगेचा शेवटचा प्रवास टिपण्यात भारतीय शास्त्रज्ञांना यश आले आहे. पुण्याच्या टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ फंडामेंटल रिसर्च, नॅशनल सेंटर फॉर रेडिओ अॅस्ट्रोफिजिक्सचे शास्त्रज्ञ डॉ.वीर लाल यांनी ही कामगिरी बजावली आहे. ‘एबेल २०६५’ नावाच्या आकाशगंगेच्या समूहाच्या क्षेत्रात रेडिओ आकाशगंगेचे अवशेष सापडले आहेत. यासाठी अत्याधुनिक जाएन्ट मीटरवेव्ह रेडिओ टेलिस्कोप (जीएमआरटी) आणि चंद्र एक्स-रे वेधशाळेचा वापर नारायणगावजवळ करण्यात आला आहे.
आकाशगंगेमध्ये ‘एबेल २०६५’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या रेडिओ आकाशगंगेचे अवशेष सापडले आहेत. शास्त्रज्ञांना आकाशातील अशा मोजक्याच जीवाश्मांची माहिती आहे. जीएमआरटीने अशा अवशेषांचा शोध घेणे शक्य केले आहे. हे संशोधन अॅस्ट्रोफिजिकल जर्नलच्या १६ जुलैच्या अंकात प्रकाशित झाले आहे.
शोधाबद्दल, डॉ धरमवीर लाल म्हणाले, “आम्हाला माहित आहे की सक्रिय आकाशगंगा दुर्मिळ आहेत आणि उर्वरित रेडिओ आकाशगंगा दुर्मिळ आहेत कारण त्या कमी कालावधीच्या आहेत.
खरं तर, असे मानले जाते की, अशा सक्रिय आकाशगंगेच्या केंद्रस्थानी एक सुपरमॅसिव्ह ब्लॅक होल आहे ज्याचे वस्तुमान सूर्याच्या वस्तुमानाच्या लाखो ते अब्ज पट आहे.
या विशिष्ट, सक्रिय आकाशगंगा रेडिओ तरंगावर मजबूत उत्सर्जन दर्शवतात. ज्याचे आकार ऑप्टिकल तरंगापेक्षा बरेच मोठे असतात. रेडिओ उत्सर्जनासाठी जबाबदार लांब शक्तिशाली जेट्स त्यांच्या आकाशगंगा आणि आकाशगंगेच्या पलीकडे असलेल्या आसपासच्या माध्यमांवर लक्षणीय उत्साही प्रभाव टाकू शकतात.
Subscribe
